E-learning — co to jest i jak wdrożyć szkolenia online

E-learning to nauka, w której technologie cyfrowe i media elektroniczne dostarczają treści oraz wspierają uczenie się.¹
Ten artykuł wyjaśnia formy szkoleń online, ich zastosowanie w firmie i etapy wdrożenia. Wyborowi platformy poświęcony jest osobny ranking. Według Eurostatu w 2023 r. 18% internautów w Polsce uczestniczyło w kursie online lub korzystało z internetowych materiałów edukacyjnych².

Czym jest e-learning i z czego się składa?

W nauce na odległość uczestnik korzysta z kursu online, materiałów edukacyjnych oraz ustalonego kanału komunikacji. Organizator decyduje, czego będzie uczyć, jak udostępni materiały i gdzie uczestnicy zadadzą pytania. Wyniki quizów kurs może przekazywać platformie zgodnej ze standardem SCORM 1.2.

Szkolenie e-learningowe może łączyć lekcje do samodzielnej pracy, zadania sprawdzające wiedzę i kontakt z prowadzącym. Każdy materiał powinien mieć określony cel: przekazać wiedzę, pomóc przećwiczyć umiejętność albo sprawdzić postępy.
W badaniu Roedigera i Karpickego po tygodniu osoby wielokrotnie testowane odtworzyły 61% materiału, a osoby czytające go ponownie – 40%³.

Jaką rolę pełnią platforma, materiały i komunikacja?

Platforma LMS, czyli system zarządzania nauczaniem, pomaga tworzyć, udostępniać i prowadzić kursy online.¹ Materiały przekazują treść szkolenia, a kanał komunikacji pozwala uczestnikom pytać i otrzymywać odpowiedzi. Interaktywne materiały edukacyjne mogą mieć postać quizów, symulacji lub gier edukacyjnych.¹
W SCORM 1.2 materiał może przesłać platformie LMS wynik quizu w polu cmi.core.score.raw, jako wartość od 0 do 100⁴.

Czym e-learning różni się od nauki stacjonarnej?

Formy nauki różnią się miejscem udziału i sposobem pracy. Blended learning, czyli nauczanie mieszane, łączy zajęcia online ze stacjonarnymi.⁵
Według definicji Allena, Seamana i Garretta online dostarcza się w tej formule 30–79% treści; nie jest to jednak uniwersalny wymóg⁶.

e-learning.pl organizuje stacjonarne warsztaty dla przyszłych specjalistów i metodyków e-learningu, a także udostępnia gotowe kursy online.⁷ Flagowe szkolenie stacjonarne tej firmy odbywa się 1 raz w roku.⁷
W programie E-learning Bootcamp znalazł się między innymi dwudniowy warsztat z projektowania szkoleń w Articulate 360⁸.

Jak korzystać z poradników serwisu przy planowaniu szkoleń?

Poradniki serwisu pomagają ustalić cel szkolenia, formę nauki i wymagania wobec kursu, zanim przyjdzie czas na ranking platform. Oferta e-learning.pl pokazuje, dlaczego trzeba odróżnić kurs od platformy. Firma oferuje gotowe szkolenia i kursy na zamówienie, a osobno wdraża platformy e-learningowe, najczęściej oparte na Moodle.⁷
Według e-learning.pl jej biblioteka liczy 65 gotowych szkoleń; to odrębna oferta od usługi wdrożenia platformy⁷.

Tabela pokazuje rodzaje materiałów i liczbę pozycji w bibliotece e-learning.pl. Jedną z jej kategorii stanowi 250 pigułek szkoleniowych⁷.

Dane w tabeli: 7

• Cel szkolenia wskazuje wiedzę lub umiejętność, którą ma zdobyć uczestnik. Zapisz go, zanim wybierzesz materiały.
• Forma nauki określa sposób udziału: samodzielną pracę, spotkanie na żywo albo połączenie zajęć online i stacjonarnych.
• Rodzaj kursu zależy od potrzeb organizacji. Gotowe szkolenie ma już opracowaną treść, a kurs na zamówienie powstaje dla wskazanego tematu i odbiorców.
• Wybór platformy LMS przychodzi po ustaleniu sposobu prowadzenia szkolenia. Ranking pomaga porównać produkty, ale nie zastępuje określenia celu kursu.

Plan e-learningu powinien łączyć cel szkolenia z formą kursu, materiałami i kontaktem z uczestnikami. Do oceny efektów można zastosować cztery poziomy modelu Kirkpatricka: reakcję, uczenie się, zachowanie i rezultaty⁹. Dobór materiałów do kursu obejmuje także format SCORM, czyli standard udostępniania treści e-learningowych w systemach zarządzania nauczaniem.

Czym różnią się formy e-learningu i jak przebiega nauka?

E-learning może odbywać się na żywo z prowadzącym lub opierać się na samodzielnej pracy z kursem. Od formy zależy, kiedy uczestnik otrzyma odpowiedź, jak rozplanuje naukę i jak organizator sprawdzi jego postępy.
Prowadząca asynchroniczny kurs online na University of Calgary deklarowała na przykład, że odpowie na wiadomości studentów w ciągu 48 godzin¹⁰.

Kursy realizowane we własnym tempie stanowią według EITT 80% rynku kursów e-learningowych.¹ Popularność tej formy nie oznacza, że będzie odpowiednia dla każdego szkolenia. Organizator musi odnieść wybór do celu kursu i potrzeb uczestników.

Jakie trudności mogą pojawić się podczas nauki online?

Nauka online może wymagać odpowiedniego urządzenia, stabilnego internetu i samodyscypliny.¹ Ograniczony bezpośredni kontakt z prowadzącym oraz innymi uczestnikami też bywa trudnością.¹ Organizator może jej przeciwdziałać: podać wymagania techniczne przed kursem i wyznaczyć kanał do zadawania pytań.
Zoom zaleca dla grupowego spotkania wideo w jakości 720p przepustowość 2,6 Mb/s wysyłania i 1,8 Mb/s pobierania¹¹.

Kursy MOOC, czyli masowe otwarte kursy online, mają według EITT odsetek rezygnacji 60–80%.¹ Wskaźnik dotyczy MOOC, nie wszystkich szkoleń firmowych. Przy planowaniu własnego kursu warto więc ustalić, jak rozpoznać uczestników, którzy przerwali naukę.

Czym różni się nauka synchroniczna od asynchronicznej?

E-learning synchroniczny wymaga obecności uczestników w tym samym czasie. Forma asynchroniczna pozwala pracować z przygotowanymi materiałami we własnym tempie. Tabela zestawia termin udziału, kontakt z prowadzącym i sposób pracy w obu formach.
Metaanaliza siedmiu badań wykazała przewagę nauki synchronicznej nad asynchroniczną w wynikach poznawczych; wielkość efektu była niewielka i wyniosła g = 0,37¹².

Dane w tabeli: 1

Termin szkolenia wpływa na planowanie pracy zespołu. Spotkanie na żywo wymaga wspólnego czasu, a kurs asynchroniczny pozwala każdemu uczestnikowi samodzielnie zaplanować naukę.

Jak skutecznie uczyć się online?

Uczestnik kursu online powinien przejść od poznania materiału do ćwiczenia i utrwalenia wiedzy. W badaniu Cepedy i współautorów, przy teście po kilku tygodniach, korzystny odstęp między sesjami wynosił około 20% czasu do testu¹³.

• Cel nauki określa umiejętność lub zakres wiedzy do opanowania. Zapisz go przed rozpoczęciem kursu¹⁴.
• Termin nauki wyznacza czas na pracę z materiałem. Wpisz sesję do kalendarza.
• Aktywne ćwiczenie pozwala zastosować poznaną treść. Po lekcji rozwiąż zadanie lub odpowiedz na pytania kontrolne.
• Pytania do prowadzącego pomagają wskazać niezrozumiałe zagadnienia. Notuj je podczas nauki i przekazuj ustalonym kanałem.

Plan nauki łączy regularną pracę z materiałem, ćwiczenia i wyjaśnianie wątpliwości. W przeglądzie Dunlosky’ego i współautorów oceniono 10 technik nauki. Dwie uznano za szczególnie skuteczne: testowanie wiedzy i rozłożenie nauki w czasie¹⁵.

Jak sprawdzać postępy i efekty nauki?

Postępy w kursie online warto oceniać przez odniesienie wyników do celu szkolenia, nie tylko przez sprawdzenie, czy uczestnik otworzył materiały. Wynik quizu przesłany w SCORM 1.2 może mieć wartość od 0 do 100. Sama liczba nie pokazuje jednak, kto wykonał zadanie.

• Cel szkolenia wyznacza kryterium sprawdzenia wiedzy. Przypisz do niego zadanie, pytanie lub ćwiczenie praktyczne.
• Quiz wskazuje zagadnienia wymagające powtórki. Porównaj odpowiedzi z treścią poszczególnych lekcji.
• Zadanie praktyczne sprawdza zastosowanie wiedzy. Oceniaj je według kryteriów podanych uczestnikowi przed rozpoczęciem pracy.
• Weryfikacja tożsamości dotyczy osoby wykonującej zadanie, nie tylko uzyskanego wyniku. Jeśli organizator jej wymaga, musi ustalić odrębną procedurę; wynik quizu jej nie zastąpi.

Efekt nauki można ocenić wtedy, gdy wynik zadania odnosi się do wcześniej określonego celu szkolenia.

E-learning w edukacji i firmie: narzędzia, zastosowania i rozwój

E-learning służy zarówno zajęciom edukacyjnym, jak i szkoleniom firmowym. Wdrożenie wymaga dobrania treści, sposobu ich udostępniania oraz zasad oceny uczestników. EITT opisuje przykład skalowalności zakładający kurs dla 10 lub 10 000 osób.¹

Koszt na uczestnika e-learningu jest według EITT 5–20 razy niższy niż w szkoleniu stacjonarnym.¹
To porównanie podane przez EITT, a nie kosztorys konkretnego wdrożenia.

Jakie technologie i narzędzia wspierają e-learning?

LCMS, czyli system zarządzania treścią szkoleniową, służy do tworzenia, zmieniania, przechowywania i ponownego wykorzystywania materiałów.¹⁶ Tabela rozdziela zadania LCMS i LMS. Dzięki temu firma może osobno określić potrzeby związane z prowadzeniem kursu oraz aktualizacją treści.

Moduły mobilnego microlearningu, czyli krótkie porcje nauki, trwają w przykładach EITT 5–10 min.¹ Szkolenie e-learningowe dotyczące programu ELIKSIR pozwala wrócić do wybranego zagadnienia bez ponownego przechodzenia całego kursu.¹⁶
W szkoleniu pracowników taki układ pomaga odnaleźć instrukcję również po zakończeniu wdrożenia¹⁷.

Do czego służy e-learning w edukacji i biznesie?

E-learning znajduje zastosowanie w szkołach, na uczelniach, w szkoleniach pracowników i w samokształceniu.¹ Na platformie Działu Technologii Edukacyjnej UPWr kurs e-learningowy łączy zajęcia online z egzaminem stacjonarnym.⁵ Zajęcia online stanowią w takim kursie 100%.⁵

Prowadzący kurs na platformie UPWr musi przejść szkolenie, a zaliczenie lub egzamin przeprowadza na uczelni w warunkach kontrolowanych.⁵ Każdy kurs otrzymuje opiekuna, który wspiera prowadzącego i studentów.⁵
Kurs trzeba zgłosić najpóźniej 3 tygodnie przed rozpoczęciem zajęć.⁵

Tabela porównuje wskazany w przytoczonym przepisie udział punktów ECTS dla zajęć zdalnych, z podziałem na profile studiów.

Dane w tabeli: 5,18

Jakie kierunki rozwoju e-learningu warto obserwować?

Rozwój e-learningu obejmuje między innymi symulacje i treści podzielone na krótkie moduły. EITT opisuje szkolenia z wykorzystaniem wirtualnej rzeczywistości (VR) w firmie Walmart, którymi objęto 1,4 mln pracowników.¹
Firma rozważająca podobną formę powinna zacząć od określenia zadania, które uczestnik przećwiczy w symulacji¹⁹.

EITT szacuje wartość globalnego rynku e-learningu w 2026 roku na około 400 mld USD.¹ Podaje też deklarowaną premię 10–15% związaną z certyfikacją specjalistów L&D, czyli osób zajmujących się uczeniem i rozwojem pracowników.¹
Ani szacunek rynku, ani deklaracja dotycząca certyfikacji nie określają wyniku pojedynczego szkolenia.

Jak rozwijał się e-learning?

E-learning upowszechniał się wraz z dostępem do nauki online i zmianami w przygotowywaniu treści. Według przytoczonych danych Konsorcjum Sloan z 2003 roku korzystało z niego 1,9 mln studentów w Stanach Zjednoczonych.¹⁶
Firma może czerpać z doświadczeń edukacji zdalnej, ale cel współczesnego szkolenia musi określić dla własnych pracowników²⁰.

Wdrożenie e-learningu w firmie zaczyna się od wskazania zadania, którego pracownik ma się nauczyć. Dopiero potem przychodzi czas na materiały i sposób sprawdzenia umiejętności. Tak ustalone wymagania są podstawą wyboru platformy w rankingu.

Ceny i warunki sprawdzone u źródeł: październik 2026.